Articles by Me

वेध – व्यापक ऊर्जेचं व्यासपीठ 0

वेध – व्यापक ऊर्जेचं व्यासपीठ

Posted by on Sep 14, 2017 in Articles by Me, Blog

वेध – व्यापक ऊर्जेचं व्यासपीठ मला स्वतःला अदभुतरम्य गोष्टी खूप आवडतात. त्या काल्पनिक असतात, दंतकथा असतात हे मनाला नीट माहीत असतं. पण तरीही त्या आवडतात कारण त्या स्वप्नं बघायला शिकवतात, अशक्य ते शक्य...

Read More
‘कोण कोणाला मारीत भोंगा’ -प्रतिक्रिया 0

‘कोण कोणाला मारीत भोंगा’ -प्रतिक्रिया

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

काही दिवसांपूर्वी लोकमतच्या ‘मंथन’ या पुरवणीतला ज्ञानेश्वर मुळे यांचा ‘कोण कोणाला मारीत भोंगा’ हा निशःब्द करणारा लेख वाचला. तो वाचून मनात अनेक विचार आवाजच करायला लागले. जेव्हा जेव्हा मी घराबाहेर...

Read More
राही तू रूक मत जाना…. 0

राही तू रूक मत जाना….

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

राही तू रूक मत जाना…. १२ भारतीय जीनियसच्या ३ संचाचं प्रकाशन १२ नोव्हेंबर २०१६ या दिवशी मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्स, टिळक रोड, पुणे इथल्या सभागृहात पार पडलं. खरं तर माझ्या प्रत्येक पुस्तकात प्रत्येक वेळी इतके...

Read More
Thanks-Diwali and Birthday 2016 0

Thanks-Diwali and Birthday 2016

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

माझे फेसबुकवरचे सर्व मित्र-मैत्रिणी, ज्येष्ठ-श्रेष्ठ साहित्यिक, माझ्यावर प्रेम करणारे निर्माणी, चव्हाण प्रतिष्ठानचे कार्यकर्ते मित्र-मैत्रिणी, प्रथम संस्थेतले सहकारी, बुकगंगा आणि इतर प्रकाशक मित्र,अनेक...

Read More
माझे गाव माझे जगणे- अरुण शेवते 0

माझे गाव माझे जगणे- अरुण शेवते

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

‘ऊनसावलीचा खेळ आयुष्यभर चालू असतो. या खेळात आपण कधी दमतो, तर कधी सुखावतो. अशा वेळी आपलं गाव आपल्या सोबत असतं…’ – माझे गाव माझे जगणे १९ ऑक्टोबर २०१६ या दिवशी सायंकाळी ६ वाजता अक्षरधारा आणि...

Read More
उत्तर हवंय 0

उत्तर हवंय

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

‘लेकीला उत्तर हवंय’ हे पुस्तक म्हणजे मुलींना येणार्‍या अनुभवांचा संग्रह आहे. हे पुस्तक अनु गुप्ता नावाच्या एका या कार्यकर्त्यानं त्याच्या फिल्डवरच्या अनुभवातून लिहिलंय. या पुस्तकाचा मराठीतून अनुवाद सविता दामले यांनी अतिशय सोप्या शब्दांत आणि रंजकपणे केलाय. या पुस्तकात मुलीच्या आणि मुलाच्या वाढत्या वयाबरोबर त्यांच्यात होणारे शारीरिक बदल तर टिपले आहेतच, पण या बदलाच्या वेळात त्यांना ज्या प्रसंगांना तोंड द्यावं लागतं, ते प्रसंग अनु गुप्तानं ठिकठिकाणी जाऊन अगदी लहान गावापासून ते शहरापर्यंतच्या मुलामुलींना बोलतं करून लिहिले आहेत. आई-वडिलांचं अज्ञान, कुठल्याच गोष्टींची माहिती नसणं, मनात उडालेला गोंधळ, अपराधीपणाची भावना आणि मनातल्या अनेक प्रश्‍नांची उत्तर न मिळणं अशा कितीतरी गोष्टींचा विचार हे पुस्तक लिहिताना केला गेला आहे. साधी, सुबक रेखाटनं आणि त्यातून मुला-मुलींचा आपल्याशी होणारा किंवा स्वतःशीच होणारा संवाद या पुस्तकात वाचायला मिळतो.

Read More
इन्किलाब विरुद्ध जिहाद 0

इन्किलाब विरुद्ध जिहाद

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

मला स्वतःला कुठल्याही कार्यक्रमाला वेळेत पोहोचायला आवडतं. विशेषतः पुस्तक प्रकाशनाचा असेल तर आणखीनच वेळेच्या आधी! कारण त्यामुळे कार्यक्रम सुरू होण्याआधी पाच-दहा मिनिटं कार्यक्रमस्थळी पोहोचल्यावर तिथलं...

Read More
एम. एस. धोनी : द अनटोल्ड स्टोरी 0

एम. एस. धोनी : द अनटोल्ड स्टोरी

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

धोनी चित्रपट सुरू झाला आणि मी त्यात रमून गेले. मराठी, तेलगू, तमीळ आणि हिंदी या चार भाषेत हा चित्रपट असून ३० सप्टेंबरला म्हणजे नुकताच प्रदर्शित झालाय. या चित्रपटानं दोनच दिवसांत ४५ कोटींचा बिझिनेस केलाय. या चित्रपटात सुशांतसिंह राजपूतच्या भूमिकेचं प्रचंड कौतुक होतंय. खरं तर जेव्हा ती व्यक्ती अस्तित्वात असते आणि जेव्हा तिची भूमिका तुम्हाला वठवायची असते, तेव्हा लोक तुलना करणार….तुम्ही थोडे जरी कमी पडलात की सगळंच संपलं. निर्माता, दिग्दर्शक सगळ्यांच्याच दृष्टीनं हा खूपच मोठा जुगार! असं असताना सुशांतसिंग राजपूतनं ही भूमिका स्वीकारून ती यशस्वीपणे निभावलीये. असंही म्हटलं जातंय की प्रत्यक्षात धोनी नसेल, तितका विनयशील, नम्र असा सुशांतसिंगने धोनी रंगवलाय!

Read More
About Mati, Pankh aani Akash- एक नितांत सुंदर अनुभव! 0

About Mati, Pankh aani Akash- एक नितांत सुंदर अनुभव!

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

भारतीय परराष्ट्र सेवेत सचिवपदी (सर्वोच्च पदी) असलेल्या ज्ञानेश्‍वर मुळेंनी नम्रपणे ‘आपण जे वागतोय त्यात विशेष ते काय’ असा उलटा प्रश्‍न श्रोत्यांना केला. आपल्याला असंच वागता येतं, यापेक्षा वेगळं वागता येतच नाही असंही सांगितलं. घर, कुटुंब, शाळा, शिक्षक, कोल्हापूरचं शाहू महाराजांनी निर्माण केलेलं शैक्षणिक वातावरण या सगळ्यांविषयी त्यांनी विस्तारानं सांगितलं आणि या सगळ्या गोष्टींचे परिणाम आपल्यावर कसे झाले हेही सांगितलं. आपल्यातलं कुतूहल आपल्याला सतत पुढे जाण्याची, नवं शिकण्याची, मर्यादा तोडण्याची प्रेरणा देत होतं असंही ते म्हणाले. याच गोष्टीमुळे आपण विदेशसेवेचा पर्याय निवडला आणि तो किती योग्य ठरला याचं कारण सांगताना ते म्हणाले, गावाच्या, राज्याच्या, देशातल्या सीमा तोडल्यानं माझा स्वतःचा दृष्टिकोन व्यापक झाला. तसंच शासकीय काम रुक्ष नसतं तर आपण करू ते काम रोचक आणि सर्जनशीलतेनं कुठेही करू शकतो असंही ते म्हणाले.

Read More
नंदू माधव, हरिश्‍चंद्राची फॅक्टरी आणि गप्पा! 0

नंदू माधव, हरिश्‍चंद्राची फॅक्टरी आणि गप्पा!

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

२६ सप्टेंबर २०१४ या दिवशी अचानक सकाळी या मित्राचा फोन आला, आज माझ्या ‘टपाल’ या चित्रपटाचा प्रिमियर शो आहे, येतेस? आनंदानं होकार देत सिटी प्राईड कोथरूड इथं गेले आणि हा चित्रपट बघितला. एक छोटीशी गोष्ट, पण एखाद्याचं आय्ाुष्य किती ढवळून टाकू शकते….किती खळबळ माजवून टाकू शकते….एका लहानशा मुलाचं भावविश्‍व एकीकडे, तर दुसरीकडे मूल नसलेल्या एका जोडप्याची व्यथा….एकीकडे गावाची सुखदुःखं जाणून त्यांना आपल्या परीनं मदत करणारा पोस्टमास्तर, तर दुसरीकडे गावाची न बदललेली मानसिकता….या चित्रपटानं खूप अस्वस्थता आली….रडायलाही आलं खूप…..त्रास झाला पुन्हा आठवताना…..त्यातला पोस्टमास्तर – नंदू माधव – डोळ्यासमोरून हलत नव्हता…आणि गावातला त्याचा कोणीही नसलेला तो लहानसा मुलगाही! दोघांचाही अभिनय अप्रतिम! मन थोडं आणखी मागे गेलं….असंच एकदा काहीतरी कामानिमित्त पुण्याला येणं झालं आणि शफाअत खान लिखित नंदू माधवची भूमिका असलेलं शोभायात्रा नाटक बालगंधर्वला बघण्याची संधी मिळाली. त्यातली त्याची महात्मा गांधींची केलेली भूमिका अद्यापही स्मरणात आहे. नंतर कितीतरी वर्षं तो बापट माझ्या कानाशी जोरात ओरडायचा आणि माझ्या चेहर्‍यावर हसू पेरायचा. नाटक संपल्यावर नंदूला मेकअपरूममध्ये जाऊन भेटलेही होते आणि त्यानंही खूप प्रेमानं विचारपूस केली होती.

Read More
धागा धागा सुखाचा 0

धागा धागा सुखाचा

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

आजही रेडिमेडचा जमाना असला तरी माझे साडीवरचे ब्लाऊज, गाऊन्स, पंजाबी ड्रेसेस, साडीचा फॉलपिको करणं हे मी स्वतः स्वतःचं अजूनही करते. आज माझ्याकडे शिलाई मशीन नाही, पण मी जेव्हा मुंबईला अंधेरीला माझ्या शोभना गोडबोले या मैत्रिणीकडे जाते, (तिलाही हे सगळं उत्कृष्टरीत्या येतं) तेव्हा मला ब्लाऊज शिवायचेत सांगितलं की दुपारी, रात्री ती तिची इम्पोर्टेड मशीन काढून माझ्यासमोर ठेवते आणि माझं काम आमच्या गप्पांच्या साक्षीनं सुरू होतं. आज फेसबुकवरची मैत्रीण सायली राजाध्यक्ष हिची साड्यांची निवड, त्यातली रंगसंगती, तिचं स्वतःचं साडीमधलं क्रिएशन बघते तेव्हा तिचा खूपच अभिमान वाटतो.
आज हे सगळं आठवताना या सगळ्या गोष्टीतला आनंद कळतोय. या गोष्टींनी नकळत मला स्वावलंबनाचे धडे दिले. प्रत्येक कामातला आनंद काय असतो, कुठलंच काम कमी दर्जाचं नाही हेही नकळत शिकवलं. निर्णयक्षमता दिली आणि कलेचं एक सुंदर दालन उघडं करून दिलं.

Read More
चष्मेबद्दूर – तेरा मेरा साथ रहे 0

चष्मेबद्दूर – तेरा मेरा साथ रहे

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

नववी-दहावीत गेल्यानंतर बरोबरीच्या अनेक मैत्रिणींना चष्मा लागला. काळ्या चौकोनी फ्रेममधला तो चष्मा त्या जेव्हा नाकावरून सरकवत तेव्हा खूप वाईट वाटे. चष्मा असला की माणूस हुशार वाटायला लागतो. (खरं तर मुळातच त्या हुशार होत्या, चष्मा असला काय नसला काय) असा माझा समज पक्का होत चालला होता. आपण त्या गटातले नाहीत या भावनेतून जास्तच वाईट वाटत असे.

Read More
वडिलांबरोबर भाजी आणायला जाणं … 0

वडिलांबरोबर भाजी आणायला जाणं …

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

लहानपणी वडिलांबरोबर (वडलांना आम्ही दादा म्हणत असू) आठवडी बाजारात भाजी आणायला जात असे, त्यांच्याबरोबर भाजी आणायला जाणं म्हणजे रविवार आला की घरातले सगळे पळ काढत, त्या गर्दीत, गोंधळात जायची गरजच काय? किती पैसे...

Read More
दुखभरे दिन बिते रे भैया, अब सुख आयो रे रंग जीवन मे नया लायो रे 0

दुखभरे दिन बिते रे भैया, अब सुख आयो रे रंग जीवन मे नया लायो रे

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

मी खरंच परदेशी जाईन का माहीत नाही, पण आपल्या अस्तित्वाची ओळख सांगणारा पासपोर्ट मला महत्वाचा वाटत होता. पासपोर्ट काढणं आणि हे पोलीस व्हेरिफिकेशन…..या सगळ्या प्रक्रियेतून जाताना पासपोर्ट अधिकारी (ज्ञानेश्‍वर मुळे, अतुल गोतसुर्वे) आणि यंत्रणा, पोलीस यंत्रणा (महेश भागवत – या तिन्ही अधिकार्‍यांविषयी बोलावं तितकं कमीच आहे.) यांच्या चमत्कारयुक्त कामाच्या झपाट्यामुळे आता या प्रक्रियेविषयीची भीती, सगळा ताण दूर झाला हे नक्की. माझं मन मात्र तेव्हापासून गातंय,
दुखभरे दिन बिते रे भैया, अब सुख आयो रे
रंग जीवन मे नया लायो रे

Read More
प्रत्येक भारतीयाकडे पासपोर्ट …….सत्यात उतरणारं स्वप्न 0

प्रत्येक भारतीयाकडे पासपोर्ट …….सत्यात उतरणारं स्वप्न

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

आता पासपोर्ट मॅन ऑफ इंडिया म्हणून ओळखले जाणारे ज्ञानेश्वर मुळे आणि police verification प्रक्रिया ज्यांनी सोपी केली ते आय पी एस अधिकारी महेश भागवत त्यांनाही तितकंच Thank You आहे.

Read More
19 June 2016- Datar classes, Pune function 0

19 June 2016- Datar classes, Pune function

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

या क्लासेसमधलं वातावरण हे व्यावहारिक पातळीवरचं जाणवलंच नाही, तर एका मोठ्या वैश्‍विक कुटुंबाकडे नेणारं असंच वाटलं. पालक आणि शिक्षक यांनीही आपली मनोगतं प्रातिनिधिक स्वरुपात व्यक्त केली. अनेक पालक पूर्वी क्लासेसचे विद्यार्थी होऊन गेले होते, आणि आता त्यांची मुलंही या क्लासचा हिस्सा बनली होती. विज्ञान हा आपल्या आयुष्याचा कसा महत्वाचा भाग आहे, कला आयुष्याला कशी समृद्ध बनवते आणि संपूणर्र् समाजाला समजून घेणं म्हणजे काय अशा अनेक गोष्टींची शिकवण मित्र होऊन देणारे पळशीकर सर मुलांसमोर एक आदर्श असल्याचं चित्र मला बघायला मिळालं.

Read More
१२ जून २०१६ आणि पुलंचा आशय निर्मित कार्यक्रम! 0

१२ जून २०१६ आणि पुलंचा आशय निर्मित कार्यक्रम!

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

पुलंच्या सगळ्या गोष्टींमध्ये एक प्रकारची सहजता होती, कुठलीही पोज नव्हती. लहान मुलगा जसा खेळण्याचा आनंद घेतो तसे पुलं! तोच आनंद त्यांच्या संगीतरचनेत दिसतो. ते म्हणत, आनंद हा ऍनॅटिकली बघायचाच नसतो. त्याची चिकित्सा करायची नसते. कविता आणि संगीत या दोन्हीवर सारखं प्रेम करणारा व्यक्ती म्हणजे पुल! त्यांच्या लिखाणात संगीत होतं. अंतू बर्वा वाचतानाही वाचकाला त्यातलं संगीत ऐकू येतं. त्यांना साउंड फार छान कळायचा. म्हैसचं कथाकथन ऐकताना २५ पात्रांचे वेगवेगळे आवाज आपल्याला ऐकायला येतात. त्यांच्या लिखाणात आणि कथाकथनातही संगीत होतं. त्यांच्या कुठल्याही गाण्यात चमत्कृती नाही. गूढता नाही. कारण त्यांचं स्वतःचं व्यक्तिमत्वच तसं नव्हतं. ललित गद्यातली लय त्यांच्याकडै बघताना कळते. बेगम अख्तरीबाईंवरचा त्यांचा लेख ‘जाने क्यू तेरे बात पे रोना आया’ हा सहा पानी अप्रतिम लेख आहे. नुसती तज्ज्ञता बघू नका रे, त्यातली रसज्ञता बघा असं ते म्हणायचे.

Read More
बुद्धपोर्णिमा आणि नाणेघाट 0

बुद्धपोर्णिमा आणि नाणेघाट

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

हा डोंगर चढा किंवा खडा म्हणूया. लहान मुलांसारखी पटापट गप्पा मारत चाललेली ही मंडळी बघून मी मला लागलेला श्‍वास, दम विसरून जात होते. बघता बघता आम्ही वर पोहोचलो.
चंदाचा प्रकाश, प्रचंड तुफानी वारा, अंगाला वाजणारी बोचरी थंडी आणि थोडंही हाललो तर कागदासारखे उडून जाऊ अशी परिस्थिती! आम्ही त्या टोकावरच्या चिंचोळ्या जागेत सगळे कसेबसे दाटीवाटीनं बसलो. सगळ्यांच्याच उत्साहाला उधाण आलं होतं. वय वर्ष २५ पासून ६५ पर्यंतचे तरूण जोरजोरात आरडाओरडा करत होते.

Read More
इन्स्पेक्टर जनरल ऑफ पुलीस- महेश भागवत 0

इन्स्पेक्टर जनरल ऑफ पुलीस- महेश भागवत

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

महेश भागवत सध्या हैद्राबाद इथं आयजी म्हणून कार्यरत आहेत. ते एक कर्तबगार आणि प्रामाणिक अधिकारी म्हणून लोकांमध्ये प्रसिद्ध आहेत. याचं कारण त्यांनी लोकांसाठी केलेली कामं! कॉलेज जीवनात अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती, पाणी पंचायत आणि नर्मदा बचाव आंदोलन यामध्ये काम केल्यानं आजही त्यांच्यातला हाडाचा कार्यकर्ता सदोदित जागा असतो. चळवळीनं काय दिलं तर सर्वसामान्य लोकांमध्ये राहून नम्रता अंगी बाळगून काम कसं करायचं हे शिकलो असं त्यांनी सांगितलं. काम करताना संयम, वैज्ञानिक दृष्टिकोन यांची जोड बरोबर असते. काम करताना आपल्या सहकार्‍यांचा विश्‍वास संपादन करणं ही खूप महत्त्वाची गोष्ट ते मानतात. त्यांनी हाती घेतलेलं काम ते यशस्वी करून सोडतात. नक्षलवाद्यांची संख्या कमी करता येईल यावर सतत मनन आणि चिंतन करून त्यांनी त्यावर अनेक उपाय योजले. तसंच लोकांच्या समस्या सोडवण्यासाठी ‘प्रशासन आपल्या दारी, पोलीस आपल्या दारी’ हा उपक्रम सुरू केला.

Read More
प्राजक्ता -निरोप 0

प्राजक्ता -निरोप

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

कधी तुझ्यात दडलेला एक रसिक
अनेक किश्श्यामधून आमच्यासमोर येतो…
इतरांना समृद्ध करण्याचा वसा उचलेला तू
किती जणांची पुस्तकं सढळ हातानं वाटत असतोस….
कधी तुझ्यातला पालक आम्हाला आधार देत राहतो,
कधी तुझ्यातला मित्र आम्हाला हसत जगण्याची रीत सांगतो,
…..इतक्या सगळ्यांना एकत्र गुंफून तू जी किमया केली आहेस….
खरंच मित्रा शब्दच नाहीत…..

Read More
माती, पंख आणि आकाश 0

माती, पंख आणि आकाश

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

आज अमेरिकेमध्ये भारतीय दूतावास आणि कॉन्सुलर जनरल ऑफ इंडिया हे पद भूषवित असलेल्या ज्ञानेश्‍वर मुळेंकडे बघताना जाणवतं की त्यांचा महाराष्ट्रातल्या कोल्हापूर जिल्हयातल्या एका छोट्याशा खेड्यापासून सुरु झालेला हा प्रवास इतका सहजसाध्य नव्हता. पण त्यांनी कुठेही त्या गोष्टींचा फार बाऊ केलेला आढळत नाही. आपल्या त्या वेळच्या कष्टाला, प्रयत्नांना त्यांनी ग्लोरिफाय केलं नाही. पूर्ण पुस्तक वाचल्यावर ज्ञानेश्‍वर मुळे नावाची व्यक्ती अधिकारानं, पदानं आणि प्रतिष्ठेनं मोठी असली तरी आपल्यासाठी मात्र ती गावाची ओढ असलेली, माणसातलं माणूसपण शोधणारी, जमिनीवर पाय घट्ट रोवून उभी असलेली आणि आपल्या देशावर अपरिमित प्रेम करणारी व्यक्ती म्हणूनच लक्षात राहते.

Read More
गरम हवा 0

गरम हवा

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

जो दूरसे तुफान का करते है नजारा
उनके लिये तुफान वहॉं भी है, यहा भी
धारेमे जो मिल जाओगे बन जाओगे धारा
ये वक्त का ऐलान वहॉं भी है, यहॉं भी

Read More
अनुराधा 0

अनुराधा

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

या चित्रपटाचं वैशिष्ट्य म्हणजे हा चित्रपट अतिशय तरलतेनं आपल्या मनापर्यंत पोहोचतो. यातली प्रत्येक नाती अतिशय ताकदीनं आपल्यासमोर उभी राहतात, की जणूकाही ती आपल्याच आसपास असावीत. आजोबा आणि नात, डॉक्टर आणि रुग्ण, नवरा आणि बायको, प्रियकर आणि प्रेयसी ही सगळी नाती इतकी अलवारपणे उमलतात की त्या व्यक्तिरेखा जिवंत होत जातात. बलराज सहानीचा आदर्शवाद त्याच्या दिसण्यातून, हालचालीतून, डोळ्यातून आतपर्यंत भिनला गेल्याचं कळतं. लीला नायडूचं सात्विक सौदर्ंय आणि सहजसुंदर अभिनय तिच्या प्रेमात कायमचं पाडतो. शैलेंद्र यांची गीतं आणि पं. रवीशंकर यांचं संगीत हे प्रत्येक प्रसंगाचा एक भागच बनून जातं. लता मंगेशकर, महेंद्र कपूर आणि मन्नाडे यांनी आपल्या आवाजानं अंतःकरणाला भिडणारे त्या त्या गाण्यांतले भाव सादर केलेत.

Read More
सीमा 0

सीमा

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

हिंदी चित्रपटसृष्टीला बलराज साहनी या कलाकारानं आपल्या आयुष्याची २५ वर्षं दिली आणि १२५ चित्रपटांत काम केलं. माणसातलं नष्ट होत चाललेलं माणूसपण, त्याची र्‍हास होत चाललेली मूल्यं, सामाजिक भेदाभेद या सगळ्या गोष्टींना पुन्हा बदलणारा सशक्त ताकदीचा कलाकार म्हणून बलराज साहनीकडे बघावं लागतं. दलित, शोषित, वंचित आणि उपेक्षित वर्गाचं प्रतिनिधित्व या कलाकारानं केलं. शिक्षणानंतर आपलं आयुष्य पत्रकारितेत या माणसानं झोकून दिलं. रवींद्रनाथ टागोरांच्या शांतिनिकेतन विद्यापीठात त्यांनी हिदीं विषय शिकवण्याचं कामही केलं. वर्ध्याला म. गांधीच्या आश्रमातही काही काळ वास्तव्य केलं. भारताला स्वातंत्र्य मिळावं म्हणून लंडनची बीबीसीमधली नोकरी सोडून स्वातंत्र्यलढ्यात हा माणूस उतरला. लंडनमध्ये राहिलेला, तिथे बीबीसीमध्ये नोकरी केलेला, डाव्या विचारसरणीचा, शेक्सपिअरची नाटकं आपल्या समर्थ अभिनयानं जिवंत करणारा, बर्नार्ड शॉच्या नाटकात काम करणारा, इतका मोठा कलाकार असूनही साधेपणानं सामान्य जीवन जगणारा, अतिशय संवेदनशील व्यक्ती असलेला बलराज साहनी मला इतका भावतो की बस्स! तसंच तो मलाच काय, पण कोणालाच कधीच परका वाटू शकत नाही हेही तितकंच खरं! हा चित्रपट मी कथानक सांगितलं असलं तरी प्रत्येकानं जरूर बघावा!!! कारण त्यातल्या अनेक जागा, अनेक प्रसंग आयुष्याचं खूप मोठं तत्वज्ञान सांगून जातात.

Read More
दो बिघा जमीन 0

दो बिघा जमीन

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

धरती कहे पुकार के, बीज बिछा ले प्यार के
मौसम बिता जाये, मौसम बिता जाये
अपनी कहानी छोड जा, कुछ तो निशानी छोड जा
कौन कहे इस और तू फिर आये ना आये
मौसम बिता जाये, मौसम बिता जाये

Read More
प्यासा 0

प्यासा

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

काय म्हणायचं या गुरुदत्त नावाच्या माणसाला? वेदनेचा वाटसरू की दुःखाचा पुजारी? एखादा माणूस इतका संवेदनशील कसा काय असू शकतो? ‘प्यासा’ बघितल्यावर पुन्हा तेच बधिरपण मनावर पसरलं. कागज के फूल बरा, इतकं ‘प्यासा’नं सतावलं आणि गुरुदत्तबद्दल विचार करताना तो माणूस म्हणून, अभिनेता म्हणून, दिग्दर्शक म्हणून सगळयाच पातळीवर कमालीचा पारदर्शी दिसतो. या बेगडी, दुटप्पी जगात राहणं त्याच्यातल्या कलावंताला अशक्य झालं असावं.

Read More
कागज के फूल 0

कागज के फूल

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

२ जानेवारी १९५९ साली प्रदर्शित झालेला आणि फिल्म फेअर ऍवार्डनं पुरस्कृत केलेला हा गुरूदत्त दिग्दर्शित कागज के फूल हा चित्रपट त्या वेळी मात्र एक आठवडाभरही हा चित्रपट चालला नाही. इतक्या सुंदर कलाकृतीचं भरभरून यश बघणं गुरुदत्तच्या नशिबी नव्हतं. आज मात्र जगभरातल्या १३ नामांकित विश्‍वविद्यालयांमधून हा चित्रपट अभ्यासासाठी ठेवलेला आहे. २० वर्षांनी या चित्रपटानं लोकांना जाणीव झाल्यावर आणि या चित्रपटाचं महत्त्व पटल्यावर अक्षरशः डोक्यावर घेतलं. राजकपूर या दिग्दर्शक आणि अभिनेत्यानं तर म्हणूनच ठेवलं होतं. की कागज के फूल या चित्रपटाचं कलामूल्य लोकांना उशिरा कळेल. हा चित्रपट काळाच्या आधीच प्रदर्शित झालाय आणि तसंच झालं. गुरुदत काळाच्या पुढचा विचार करणारा कलावंत होता. त्याच्या कलेचं मूल्य त्या काळातल्या लोकांना समजणंच शक्य नव्हतं. चुकीच्या वेळी तो जन्मला आणि त्याचं मोल जगाला फार उशिरा समजलं.
कागज के फूल हा चित्रपट मनाला बेचैन करून सोडतो. गुरुदत्तच्या वेदनांनी आपल्या हदयात जाऊन कधी जागा घेतली आपल्यालाही कळेनासं होतं हेच खरं!

Read More
बहारे फिर भी आयेगी 0

बहारे फिर भी आयेगी

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

गुरुदत्त, तू आपल्याबरोबर आणलेली बहार घेऊन गेलास. खरंच मित्रा, तुझी वेळच चुकली. तू वेळेआधी आलास आणि वेळेआधीच निघून गेलास…..!

Read More
मिस्टर अँड मिसेस 55 0

मिस्टर अँड मिसेस 55

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me

1955 साली प्रदर्शित झालेल्या ‘मिस्टर अँड मिसेस 55’ या चित्रपटाची कथा खूपच हलकीफुलकी असून अब्रार अल्वी यांनी लिहिलेली होती. यात प्रितमकुमार (गुरुदत्त) नावाचा एक कार्टुनिस्ट बेरोजगार असतो आणि त्याला पदोपदी आपल्या जॉनी नावाच्या मित्राकडून (जॉनी वॉकर) पैसे उसने घ्यावे लागत असतात. एके दिवशी त्याची भेट एका श्रीमंत घरातल्या इंग्रजाळलेल्या वातावरणात राहत असलेल्या अनिता (मधुबाला) नावाच्या तरुणीशी होते. अनितावर तिची फेमिनिस्ट आत्या – सीतादेवी (ललिता पवार) हिचा खूपच प्रभाव असतो. सीतादेवी पुरुषद्वेष्टी असते. तिच्या भावाला आपल्या बहिणीचा हा स्वभाव ठाऊक असल्यानं आपल्या मृत्यूपत्रात त्याच्या मृत्यूनंतर आपल्या मुलीनं लग्न केलं तरच त्याची संपत्ती तिला मिळेल असं तो लिहून ठेवतो. सीतादेवी एका सुसंस्कृत, शिकलेला पण गरीब असा तरूण शोधायच्या कामी लागते आणि तिला नेमका प्रितमकुमार सापडतो. ती त्याच्याबरोबर अनिताशी लग्न करण्याचा एक करार करते आणि लग्न झाल्यावर जेव्हा वाटेल तेव्हा घटस्फोट घेण्याचा अधिकारही आमचा असेल असं सांगून त्याला महिना 250 रुपये देण्याचं मान्य करते. प्रितमकुमार आणि अनिता यांचं नोंदणी पद्धतीनं लग्न होतं, मात्र अटीप्रमाणे त्यांना एकत्र राहणं तर सोडाचं पण बोलायचंही नसतं. प्रत्येक महिन्याला प्रितमकुमारकडे ठरल्याप्रमाणे 250 रुपयांचे चेक्स पोहोचत राहतात. या विचित्र लग्नाचा शेवट कसा होतो आणि काय गमतीजमती घडतात याचा अंदाज आपल्याला असला, तरी पडद्यावर हा चित्रपट बघणं हा खूपच सुखद अनुभव आहे.

Read More
वास्तवाचं भान आणि चटके देणारा – सैराट 0

वास्तवाचं भान आणि चटके देणारा – सैराट

Posted by on Nov 17, 2016 in Articles by Me, Blog

जाती-धर्माच्या भिंती कोसळून पडण्यासाठी आंतरजातीय-आंतरजातीय विवाह हे झालेच पाहिजेत हेही सैराटच्या निमित्तानं सांगावं वाटतं.

Read More
खिलते है गुल यहॉं…. किशोर कुमार-1 0

खिलते है गुल यहॉं…. किशोर कुमार-1

Posted by on Jan 13, 2016 in Articles by Me

किशोर कुमार हा माझा लहानपणापासूनच अतिशय आवडता गायक! लता मंगेशकर किंवा आशा भोसले अशा गायिकांची गाणी गुणगुणायच्या ऐवजी मी मेल सिंगरचीच त्यातही किशोरकुमारची गाणी गुणगुणायची. त्याचं ‘जीवनसे भरी तेरी आँखे’ असो, की...

Read More

कऱ्हाड – धारेवाडी -9-10 jan 2016

Posted by on Jan 12, 2016 in Articles by Me, Blog

९ आणि १० जानेवारी असं कऱ्हाड जवळ ९ तारखेला धारेवाडी आणि १० तारखेला सकाळी कऱ्हाड इथं कल्पना चावला विज्ञान केंद्र इथे आमचा कार्यक्रम आयोजित केला होता. आमच्या प्रवासाची व्यवस्था सारंग ओंक या विज्ञानवेडया तरुणानं...

Read More
कॅनव्हास – शोध सृजनाचा- समारोप 0

कॅनव्हास – शोध सृजनाचा- समारोप

Posted by on Jan 12, 2016 in Articles by Me, Canvas

  रंगुनी रंगात सार्‍या रंग माझा वेगळा गुंतुनी गुंत्यात सार्‍या पाय माझा मोकळा सुरेश भट यांच्या प्रसिद्ध गझलेच्या या ओळींप्रमाणेच ‘कॅनव्हास’ या पुस्तकातल्या कलावंतांचं व्यक्तिमत्त्व होतं....

Read More
कॅनव्हास – मनोगत 0

कॅनव्हास – मनोगत

Posted by on Jan 12, 2016 in Articles by Me, Canvas

कला म्हणजे काय? म्हटलं तर सोपा आणि म्हटलं तर अतिशय विचार करायला लावणारा गहन प्रश्‍न! खरंच, कोणतीही कला आपलं जगणं व्यापून टाकू शकते का? कला म्हणजे अगदी अंतर्मनातून स्फूरलेले सृजनात्मक विचार! कला म्हणजे तल्लीन...

Read More

लॉक ग्रिफीन

Posted by on Jan 12, 2016 in Articles by Me, Blog

नक्की वर्षं आठवत नाही, पण मुंबईहून पुण्याला आपल्याला ‘बाळ्या’ या मित्राबरोबर जायचं आहे असं अच्युत गोडबोले यांनी मला सांगितलं. त्याच्याबद्दल सांगताना तो आयआयटीपासूनचा मित्र असून त्यानं आयआयटीत असताना किती धमाल...

Read More

कॅम्प फायर – धुंद करणारा स्वच्छंद अनुभव!

Posted by on Jan 12, 2016 in Articles by Me, Blog

काही दिवसांपूर्वी बुक गंगा इंटरनॅशनलचा नव्या रुपातला उद्घाटनाचा कार्यक्रम मंदार जोगळेकर यांनी आयोजित केला होता. या कार्यक्रमाच्या वेळी कडकडीत उन्हाळा असूनही ऐन वेळी विना निमंत्रण येऊन पावसानं सगळ्यांचीच फिरकी...

Read More

नटसम्राट

Posted by on Jan 12, 2016 in Articles by Me, Blog

नात्यास नाव आपल्या देऊ नकोस काही सार्‍याच चांदण्यांची जगतास जाण नाही ‘नटसम्राट’ या चित्रपटाचा पहिलाच दिवस, पहिलाच शो इ-स्क्वेअरला बघून आले. हा सिनेमा बघायला जाताना मनाशी ही गोष्ट नक्की होती, की...

Read More
हॅपी विमेन्‍स डे 2011 0

हॅपी विमेन्‍स डे 2011

Posted by on Jan 12, 2016 in Articles by Me, Blog, My Stories

स्‍टेट बँकेच्‍या पाय-या चढायच्‍या म्‍हटलं की माझी पावलं जड होतात….एक एक पाऊल हत्तीरोग झाल्‍यासारखं बँकेत जायला नकार देतो…..बाकी बँकांपेक्षा एसबीआयचा अनुभव वाईटच. सगळे कर्मचारी म्‍हणजे यंत्रासारखे...

Read More
सोबत 0

सोबत

Posted by on Jan 11, 2016 in Articles by Me, Blog, My Stories

ही नोकरी म्‍हणजे सतत फिरतीची होती…आज पुणे, उद्या मुंबई, तर परवा सांगली. इंटरव्‍ह्यूच्‍या वेळी अशी फिरतीची नोकरी ती करु शकेल ना, हाच प्रश्‍न वारंवार विचारण्‍यात आला. नंतर मला फिरतीवर नको, टेबलवर्क द्या...

Read More
डेंग्‍यू प्रवास 0

डेंग्‍यू प्रवास

Posted by on Jan 11, 2016 in Articles by Me, Blog, My Stories

1 स्‍वाईन फ्ल्‍यू ते डेंग्‍यू…. 30 ऑगस्‍टचा रविवार, विद्याताईं (बाळ) कडे अपूर्व आणि मी चार वाजता भुरभु-या पावसात पोहोचलो. आधी खूप दिवसांच्‍या साठलेल्‍या गप्‍पा फास्‍ट फॉरवर्डमध्‍ये ऐकून आणि ऐकवून...

Read More
नटसम्राट 0

नटसम्राट

Posted by on Jan 11, 2016 in Articles by Me, Blog

नात्यास नाव आपल्या देऊ नकोस काही सार्‍याच चांदण्यांची जगतास जाण नाही ‘नटसम्राट’ या चित्रपटाचा पहिलाच दिवस, पहिलाच शो इ-स्क्वेअरला बघून आले. हा सिनेमा बघायला जाताना मनाशी ही गोष्ट नक्की होती, की...

Read More
युवा साहित्य संमेलन पारनेर, अहमदनगर – दत्ता बाळसराफ 0

युवा साहित्य संमेलन पारनेर, अहमदनगर – दत्ता बाळसराफ

Posted by on Jan 11, 2016 in Articles by Me, Blog

पारनेर, अहमदनगर इथे एक दिवसीय युवा साहित्य संमेलन महाविद्यालय आणि पत्रकार संघ यांच्या वतीनं संपन्न झालं. त्यात ‘आजचा युवक’ या विषयावर जो परिसंवाद झाला, त्यात यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान मुंबईचे दत्ता बाळसराफ...

Read More

एसएम जोशी हॉल-गझल कार्यक्रम

Posted by on Jan 10, 2016 in Articles by Me, Blog

मनाशी गुणगुणत होते आणि त्या वेगावर गाडीही ताल धरत धावत होती. पाऊस धारा अवखळ, अन् वार्‍याची सळसळ भिजलेल्या मातीला मृदुगंधाचा दरवळ………… हो, वैभवची ही कविता मनाशी गात मी एसएम जोशी...

Read More
कॉ. गोविंदराव पानसरे पुरस्कार- कॉ. मुक्ता मनोहर 0

कॉ. गोविंदराव पानसरे पुरस्कार- कॉ. मुक्ता मनोहर

Posted by on Jan 10, 2016 in Articles by Me, Blog

३ जून २०१५ या दिवशी पुणे महानगरपालिका युनियनचं काम करणार्‍या कॉ. मुक्ता मनोहर यांना कॉ. गोविंदराव पानसरे पुरस्कारानं सन्मानित केलं गेलं. अच्युत गोडबोले यांनी काही वर्षांपूर्वी ‘लोकायत’च्या एका कार्यक्रमात...

Read More
मी हिजडा…मी लक्ष्मी! 0

मी हिजडा…मी लक्ष्मी!

Posted by on Jan 10, 2016 in Articles by Me, Blog

‘हिजडा’ हा शब्द मोठ्यानं उच्चारणंही ज्या समाजाला नकोसं वाटतं. तो शब्द आपल्या जगण्यातला एक भाग बनवणार्‍या लक्ष्मीचं आत्मकथन म्हणजेच ‘मी हिजडा…मी लक्ष्मी!’ हे मनोविकास प्रकाशननं प्रसिद्ध केलेलं...

Read More
मसान-चित्रपट 0

मसान-चित्रपट

Posted by on Jan 10, 2016 in Articles by Me, Blog

मसान या चित्रपटात दुष्यंत कुमारची अप्रतिम गजल आहे. बस्स, आत्ताच अनुराग कश्यपचा हा चित्रपट बघितला. यात विकी कौशल, रिचा चड्ढा, श्वेता त्रिपाठी, संजय मिश्रा यांनी अतिशय ताकदीचा सहज सुंदर अभिनय केला आहे. वाराणसी...

Read More
शीख धर्माची/ गुरु नानकजींची शिकवण- काळाची गरज 0

शीख धर्माची/ गुरु नानकजींची शिकवण- काळाची गरज

Posted by on Jan 10, 2016 in Articles by Me, Blog

ब-याच दिवसांनी दोघं जीवलग मित्र भेटले. काही वेळातच त्‍यातल्‍या एका मित्रानं दुस-याच्‍या डोळ्यात धूळ टाकून त्‍याची पैशाची बॅग पळवली. पोलीस तपासानंतर हा दुसरा चोर मित्र  सापडला. तो आपल्‍या मित्राच्‍या पैशांवर...

Read More

खिलते है गुल यहॉं….

Posted by on Jan 10, 2016 in Articles by Me

किशोरकुमार हिन्दी चित्रपटसृष्टीतला एक यशस्वी पार्श्‍वगायक, कवी, चित्रपट निर्माता, दिग्दर्शक, संगीतकार, पटकथालेखक अशा सगळ्याच क्षेत्रात त्यानं ठसा उमटवणारी मुशाफिरी केली. हिन्दीशिवाय अनेक प्रादेशिक भाषांमधून...

Read More
आवडलेली कविता : जुनी आणि नवी 0

आवडलेली कविता : जुनी आणि नवी

Posted by on Jan 10, 2016 in Articles by Me, Blog

माझ्या लहानपणी आमच्या घरात खूप पुस्तकं असायची आणि वडील चांगल्या मूडमध्ये असले की अनेक नामवंत साहित्यिक आणि कवी यांचे किस्से आणि कविता ऐकवत. त्यांच्यामुळे पुस्तकं वाचण्याची गोडी खूप लहान वयातच लागली. तिसरीत...

Read More

प्रभाकर भोसले

Posted by on Jan 10, 2016 in Articles by Me, Blog

खूप दिवसांपासून प्रभाकर भोसले यांना भेटायला जायचं होतं…..आज ती भेट झाली! अच्युत गोडबोले यांच्या पुस्तकांत मदत करताना हळूहळू त्यांच्या पुस्तकांची मुखपृष्ठ करायला लागले. त्यानिमितान फोटोशॉप, कोरल ड्रॉ...

Read More
सिनेमे सुलगते है अरमॉं’……अनिल विश्‍वास 0

सिनेमे सुलगते है अरमॉं’……अनिल विश्‍वास

Posted by on Jan 10, 2016 in Articles by Me

सिनेमे सुलगते है अरमॉं’ हे तलत महेमूदनं गायलेलं बैचेन करणारं गीत असो, वा ‘दूर हटो ऐ दुनियावालो’ हे प्रखर देशभक्तीपर गीत असो अनिलदांच्या संगीतस्पर्शानं त्यातलं माधुर्य वाढणारंच आहे. आज शंभर वर्ष होऊन गेली, पण...

Read More
थिंक महाराष्ट्र: एका मुसाफिराची आनंदयात्रा! 0

थिंक महाराष्ट्र: एका मुसाफिराची आनंदयात्रा!

Posted by on Jan 10, 2016 in Articles by Me

औरंगाबादला संपन्न झालेल्या यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान, मुंबईच्या एका कार्यक्रमात सुमारे ८ वर्षांपूर्वी अच्युत गोडबोले या व्यक्तीची ओळख झाली आणि त्यांचा झपाटून टाकणारा उत्तुंग असा प्रवास हळूहळू माझ्यासमोर...

Read More